جمعه06182021

Font Size

SCREEN

Cpanel

مرد سال‌های سخت اقتصاد

مرد سال‌های سخت اقتصادهیالمار شاخت یک اقتصاددان مطرح کشور آلمان بود که در فاصله آگوست سال 1934 میلادی تا نوامبر سال 1937 میلادی به عنوان وزیر اقتصاد زمان هیتلر در این کشور فعالیت می‌کرد‌. او قبل از پایان مقطع دکترا در رشته اقتصاد در سال 1899 میلادی موفق شده بود مدارکی در زمینه علوم سیاسی و حتی پزشکی هم کسب کند. البته تحصیلات وی در رشته پزشکی نا‌تمام ماند و او مطالعات سیاسی را به تحصیل علم پزشکی ترجیح داد. شاخت در روز بیست و دوم ژانویه سال 1877 میلادی در آلمان متولد شد و بعد از تکمیل مقطع دکترای رشته اقتصاد سال‌ها به عنوان بانکدار، مشاور مالی و اقتصاددان در اروپا کار کرد. او در جریان جنگ جهانی اول در بانک درسنر مشغول به کار شد و در همان زمان مشاور مالی و اقتصاد دولت آلمان در کشور بلژیک بود. وی در سال 1916 میلادی رئیس بانک ملی آلمان شد و کنترل سیاست‌های اقتصادی و پولی کشور در سال‌های سخت اقتصادی را بر عهده گرفت. در بیوگرافی شاخت از وی به عنوان یک اقتصاددان برجسته آلمانی، یک بانکدار زبر‌دست، یک سیاستمدار لیبرال و در نهایت بنیانگذار حزب دموکرات آلمان یاد می‌شود. به هر حال با وجود گستردگی فعالیت این فرد در سال‌های زندگی‌اش تمرکز اصلی خود را روی سیاست‌های اقتصادی وی در سال‌های فعالیتش به عنوان وزیر اقتصاد قرار می‌دهیم. زیرا او مرد سال‌های سخت اقتصاد آلمان است. سیاست‌های اقتصادی او بود که سبب شد فشارهای ناشی از سال‌ها جنگ و درگیری در آلمان تقلیل یابد.

در زمان تصدی پست وزارت توسط این اقتصاددان طرفدار مکتب کینز اقتصاد آلمان با رشد بی‌سابقه تورم روبه‌رو بود. نرخ تورم در این کشور بیش از صد درصد اعلام شده بود و مردم برای تامین نیازهای جاری زندگی با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بودند. از طرف دیگر ارزش پول آلمان در برابر دیگر واحدهای پولی رایج آن زمان کاهش بی‌سابقه‌ای پیدا کرده بود که این مساله هم زمینه‌ساز فروپاشی اقتصاد شد. جدایی آلمان از اقتصادهای دیگر دنیا، جنگ با دیگر کشورها و هزینه‌های بالای جنگ، رشد بدهی‌های دولتی در کنار کاهش نرخ رشد اقتصادی و در نهایت کاهش سطح فعالیت‌های صنعتی و تولیدی در این کشور موجب شد تا اقتصاد آلمان گرفتار بحرانی عمیق شود. شاخت در آگوست سال 1934 میلادی بعد از اتمام جنگ جهانی اول و به دنبال جنگ سرد دنیا به دستور آدولف هیتلر وزیر اقتصاد آلمان شد. او اجرای طرح‌های بزرگ برای توسعه زیر‌ساخت‌های آلمان را در اولویت کاری خود قرار داد. از جمله این طرح‌ها توسعه شبکه بزرگراه‌های آلمان بود که هم می‌توانست وجهه این کشور در جهان را عوض کند و هم برای میلیون‌ها آلمانی فرصت شغلی ایجاد کند. او این طرح را تلاشی برای ساماندهی اقتصاد داخلی و کاهش بیکاری معرفی کرده بود. از طرف دیگر وی طرح اقتصادی دیگری را معرفی کرد که «طرح جدید اقتصادی» نام گرفت و طبق این طرح ورود تمامی کالاها به کشور آلمان که پیشتر شدیداً تحت کنترل دولت بود به تدریج آزاد شد و اقتصاد آلمان به سمت تجارت آزاد گام برداشت. مذاکرات و به دنبال آن توافقنامه‌های دو‌‌جانبه برای توسعه فعالیت‌های تجاری با کشور اتحاد جماهیر شوروی نیز در این طرح جدید گنجانده شده بود و از سال 1935 میلادی یعنی کمتر از یک سال بعد از روی کار آمدن شاخت به عنوان وزیر اقتصاد در آلمان اجرا شد. او که شدیداً تحت تاثیر نظرات کینز بود به هیتلر هشدار داد که هزینه‌های تامین سلاح و تجهیزات نظامی در این کشور بسیار زیاد است و اقتصاد آلمان بعد از پشت سر گذاشتن جنگ جهانی و جنگ سرد نمی‌تواند از پس هزینه‌های آن برآید. اما کار کردن زیر نظر هرمان گورینگ که موافق نظرات هیتلر در مورد هزینه‌های کلان دولتی برای خرید سلاح بود کار را برای شاخت بسیار دشوار کرد. هرمان گورینگ در پاسخ به انتقادهای شاخت از این سیاست می‌گفت: «اگر آینده بخواهد ضرب دو در دو می‌شود پنج.» و با این سخن نشان داده بود که دولت آلمان می‌تواند با کاهش هزینه‌های بخش‌های دیگر، نیاز مالی خود برای تامین سلاح را برطرف کند. اما در جریان بحران اقتصادی سال‌های 1935 و 1936 میلادی این اقتصاددان برجسته به کمک دکتر کارل فردریک گوردلر کمیسیونر قیمت در دولت وقت آلمان طرح بازار آزاد را اجرا کرد و به دنبال آن هیتلر را مجاب کرد که هزینه‌های نظامی را تقلیل دهد. تغییر سیاست‌های موسوم به حمایت بیش از حد از اقتصاد داخلی و مانع ایجاد کردن در مسیر تجارت از طریق وضع هزینه‌های گمرکی کلان یا ممنوعیت ورود برخی از اقلام کالا، کاهش کنترل دولت بر فعالیت‌های اقتصادی و تغییر ساختار اقتصاد دولتی به ساختار اقتصادی بازار آزاد و توسعه فعالیت‌های صنعتی و زیر‌ساختی از مهم‌ترین دستاوردهای تلاش‌های چهار‌ساله شاخت در آلمان بود.

او در این سال‌ها سفرهای زیادی به چین داشت و در مذاکرات دو‌جانبه با وزیر اقتصاد چین بر ضرورت توسعه فعالیت‌های تجاری و اقتصادی دو کشور تاکید کرده بود. شاخت در یکی از سخنرانی‌هایش در مورد ضرورت توسعه همکاری با چین گفت: چین اقتصادی بزرگ است و جمعیت زیادی دارد. این کشور نیاز بالایی به کالاهای صنعتی و تولیدی و مصرفی دارد و همکاری گسترده با این کشور به معنای تامین نیازهای آنهاست که رشد را برای اقتصاد آلمان به ارمغان می‌آورد. مخالفت شاخت با هزینه‌های بالای دفاعی هیتلر که عامل اصلی رشد تورم در اقتصاد جنگ‌زده آلمان شده بود زمینه را برای برکناری دستوری او توسط هیتلر فراهم کرد. البته قبل از ابلاغ این دستور توسط هیتلر شاخت رسماً استعفا داد و از سمتش کنار رفت. اما ژانویه سال 1939 میلادی به عنوان رئیس رایش‌بانک کار کرد تا اینکه هیتلر وی را برکنار کرد. او تا سال 1943 میلادی سمت وزیر بدون مسوولیت را در آلمان داشت و دستمزدی معادل دستمزد دوره وزارتش دریافت می‌کرد. ژانویه سال 1943 میلادی دوره وزارت با مسوولیت و وزارت بی‌مسوولیت وی به اتمام رسید و رسماً از فعالیت‌های سیاسی آلمان کنار گذاشته شد. اما در مطالعات تاریخی و اقتصادی همیشه از او به عنوان مرد سال‌های سخت اقتصاد آلمان یاد می‌شود. او فردی بود که سیاست‌های درست اقتصادی را در شرایط سخت اجرا کرد و نتیجه آن شکوفایی اقتصادی این کشور اروپایی بود. شاخت طرفدار توسعه روابط اقتصادی و تجاری آلمان با دیگر کشورها و عبور از تنش‌ها و درگیری‌های ناشی از جنگ‌های گذشته بود. او در سخنان خود عنوان کرده بود: اقتصادی می‌تواند شکوفا شود که روابط گسترده‌ای با دنیا داشته باشد. روابط گسترده تجاری و اقتصادی کلید رشد است. شاخت در طول سال‌های عمرش 26 کتاب تالیف کرد که چهار کتاب به زبان انگلیسی ترجمه شد. مهم‌ترین کتاب وی معجزه پول نام دارد که در سال 1967 میلادی نوشته شد. وی در سال 1953 میلادی اولین بانک خصوصی آلمان را در دوسلدورف راه‌اندازی کرد و به کشورهای در حال توسعه پیشنهاد کرد که برای تسریع روند توسعه اقتصادی از خصوصی‌سازی نظام مالی و اقتصادی بهره بگیرند. او خصوصی‌سازی و کاهش نقش دولت در فعالیت‌های اقتصادی را کلید رونق و پیشرفت می‌داند.

 

 

منبع:  تجارت فردا

بازدیدهای محتوا
34869357

513  مهمان و 0 عضو حاضر هستند

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

G+